LITURGIA SŁOWA Modlitwa powszechna :.
Dodano dnia 16.06.2009 08:37
MODLITWA POWSZECHNA


Szukając pierwowzorów i źródeł współczesnej modlitwy powszechnej niektórzy wskazują już na „Szemoneh Esreh" zestawiając poszczególne prośby zawarte w tej modlitwie i porównując je z wezwaniami modlitewnymi w „Konstytucjach Apostolskich" i „Deprecatio Gelasii". Inni wskazują na listy św. Pawła (1 Kor 13,12; Rz 16,16; 1 Tes 5,25-26; 1 Tm 2,1-4), z których zaczerpnięto wiele wezwań modlitewnych. Podstawowym jednak świadectwem dotyczącym modlitwy powszechnej są dzieła Tertuliana („De oratione" 11 PL 1,1166; „De anima" 9, PL 2,660) i św. Justyna („Apologia" I, 65,1-3). Od św. Klemensa Rzymskiego natomiast świadectwa te stają się powszechne.


W Kościele wschodnim praktyka modlitwy powszechnej występowała we wszystkich liturgiach. Odmawiana była po homilii i początkowo była to czynność biskupa. W późniejszym czasie zezwolono, aby mógł to czynić również diakon.


Od IV wieku pojawiają się w modlitwie powszechnej szczegółowe intencje przybierające formę litanii (zwanych „ektenie" lub „synapte"). Odpowiedzią wiernych była aklamacje „Kyrie, elejson", „Amen" lub inne.


W Egipcie, jak wspomina Serapion w „Euchologion", celebrans odmawiał trzy modlitwy: o urodzaje ziemskie, za Kościół oraz biskupa i wspólnotę.


W Galii - wzmianki o modlitwie powszechnej pochodzą z VI wieku (synod w Lyone 518 i 523 rok)

W Hiszpanii - jedynie Izydor z Sewilli (+ 633) wspomina o „admonitio" i „invocatio" celebransa nie podając jednak treści tych wezwań.


W liturgii rzymskiej natomiast znane były dwa rodzaje modlitwy powszechnej:


Pierwsza forma to tzw. „orationes sollemnes", czyli modlitwy uroczyste, zachowane do dzisiaj np. w liturgii Wielkiego Piątku. Do ok. połowy V wieku składały się one z: wezwania, chwili modlitwy w ciszy (w postawie klęczącej), modlitwy podsumowującej celebransa i odpowiedzi wiernych „Amen".


Druga forma tej modlitwy pojawiła się pod koniec IV lub na początku V wieku. Miała ona charakter litanijny: podawano intencje, a zgromadzeni odpowiadali „Kyrie, elejson". Przykładem może tu być wspomniane wcześniej „Deprecatio Gelasi" - modlitwa autorstwa papieża Gelazego, w której po 14 prośbach wierni odpowiadali „Kyrie, elejson", a po trzech następnych „praesta Domine, praesta" (użycz, Panie, użycz). Ze względu na długość tej modlitwy papież Grzegorz Wielki usunął z niej intencje, pozostawiając tylko wezwanie „Kyrie, elejson", które było odmawiane na przemian przez celebransa i wiernych.


Od VI wieku modlitwa powszechna zaczyna jak gdyby zanikać w liturgii rzymskiej - brakuje o niej wzmianek w sakramentarzach i innych oficjalnych księgach liturgicznych. Wiązało się to z upowszechnieniem chrztu dzieci, zanikiem katechumenatu, pojawieniem się modlitw wstawienniczych w Modlitwie eucharystycznej oraz z reorganizacją obrzędów wstępnych Mszy przez Grzegorza Wielkiego.
Mimo to, chociaż modlitwa powszechna zniknęła z liturgii papieskiej i ksiąg liturgicznych, to jednak była nadal stosowana, także i w Rzymie, w liturgii sprawowanej przez prezbiterów.
Po zakończeniu liturgii słowa z kościoła odsyłani byli katechumeni (przygotowujący się do chrztu). Wspomina o tym Augustyn (Sermo 49,8) czy też Ambroży, biskup Mediolanu (Epistula 20,4).


Niekiedy owo odesłanie miało miejsce już przed Ewangelią, jednakże takiej praktyce sprzeciwił się synod w Orange (441 r.) oraz synody hiszpańskie w V i VI wieku. Na Wschodzie również niektóre kategorie grzeszników musiały opuszczać kościół w trakcie sprawowania Eucharystii.

 

Otwierany 3822 razy
Ocena   
  Zarejestruj / zaloguj się, aby oceniać
Komentarze   
Do tej pory nikt nie komentował
Twój komentarz   
Imię  
Treść  


Logowanie
Login
Hasło
Zakładanie konta
Wyróżnione teksty
Najczęściej otwierane

Najczęściej komentowane

Najnowsze pytania

Witam...
Chciałam zapytać gdzie i o której dziś jest eucharystia neokatechumenalna nie j...


mam pytanie odnośnie bierzmowania nie przyjąłem sakramentu bierzmowania mam 29 lat gdzie mógłby...

Witam ponownie,

niestety z przyczyn prywatnych nie mogliśmy uczestniczyć w naukach,...




Wnętrze naszego kościoła